عباس زریاب خویی

(1373 -1298 ش)، نویسنده، مترجم، محقق و استاد دانشگاه. در خوى متولد شد. پس از فراگیرى تحصیلات ابتدایى و متوسطه به قم رفت و از محضر علماى آن دیار از جمله شیخ صادق فراحى، محقق داماد، سید احمد خسروشاهى، امام خمینى، سید صدرالدین صدر، سید محمدتقى خوانسارى و سید محمد حجت كوه كمره‏اى بهره جست. سپس وارد دانشكده‏ى الهیات شد و پس از دریافت درجه‏ى لیسانس به آلمان رفت و از دانشگاه ماینس در رشته‏ى تاریخ دكترا گرفت. آنگاه به ایران بازگشت و در 1341 ش به دعوت پروفسور هنینگ به آمریكا رفت و در دانشگاه بركلى (كالیفرنیا) به تدریس پرداخت. پس از دو سال به ایران آمد و با سمت استادى در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. دكتر زریاب مورخ، محقق و مترجمى جامع‏الاطراف بود و بویژه در معارف ایران و اسلام و فلسفه و تاریخ و ادبیات عرب و زبان شناسى صاحب نظرى متبحر بود و به سبب تسلط به زبانهاى عربى، آلمانى، انگلیسى و فرانسوى به منابع دست اول دسترسى داشت. زریاب در بسیارى از مجامع علمى ایرانى مثل: انجمن فلسفه، بنیاد فرهنگ، فرهنگستان تاریخ و بنیاد شاهنامه‏ى فردوسى عضو بوده و با بنیادهاى دایرةالمعارف نویسى همكارى داشت و مقالات بسیارى براى آنها و مجلات ادبى گوناگون مى‏نوشت. وى همچنین در مجامع بین‏المللى از جمله: انجمن بین‏المللى شرق شناسى در آلمان و انجمن بین‏المللى كتیبه‏هاى ایرانى در انگلستان عضو بود. در تهران درگذشت و در بهشت زهرا دفن شد. از آثار وى: «آیینه‏ى جام»؛ «تاریخ ساسانیان»؛ «بزم آوزد»؛ تحریر «روضه الصفا» و ترجمه‏هاى: «تاریخ فلسفه» ویل دورانت؛ «لذات فلسفه»، ویل دورانت؛ «تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان»؛ تئودور نولدكه؛ «ظهور تاریخ بنیادى»، نوشته‏ى فردریش مانیكه؛ «دریاى جان» نوشته‏ى ریتر.[1] مترجم، استاد، نویسنده، محقق. تولد: 22 تیر 1298، خوى. درگذشت: 14 بهمن 1373. عباس زریاب‏خویى، فرزند على، تحصیلات مقدماتى علوم جدید و قدیم را در شهر خویى به پایان رساند و براى ادامه‏ى تحصیل در سال 1316 به شهر قم عزیمت نمود و سال‏ها از محضر اساتیدى چون حضرت امام خمینى (ره)، آیت‏الله سید محمد بهجت كوه‏كمره‏اى، آیت‏الله سید محمدتقى خوانسارى و آیت‏الله سید شهاب‏الدین مرعشى نجفى استفاده نمود. دكتر زریاب‏خویى بعد از رسیدن به درجه‏ى اجتهاد براى تكمیل تحصیلات خویش وارد دانشگاه الهیات شد و پس از اخذ درجه‏ى لیسانس، به آلمان رفت و در رشته‏ى تاریخ و فلسفه از دانشگاه «ماینز» به اخذ درجه‏ى دكترى نایل آمد. همچنین به فراخوان دانشگاه «بركلى» آمریكا پاسخ مثبت داد و مدتى به همكارى با كارشناسان زبان‏هاى ایرانى و زبان فولكوریك پرداخت. دكتر عباس زریاب‏خویى پیش از انقلاب استاد رشته‏ى تاریخ و رییس گروه تاریخ دانشكده‏ى ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران بود. وى به زبان‏هاى عربى، انگلیسى، فرانسوى، روسى و تركى عثمانى و اسلامبولى آگاه بود. وى سال‏هاى متمادى در دانشگاه‏هاى مختلف به تدریس اشتغال داشت و مدتى نیز با دائرةالمعارف بزرگ اسلامى و دائرةالمعارف مصاحب و بنیاد دائرةالمعارف همكارى داشت و مقالاتى را به رشته‏ى تحریر درآورد. آثار مهم ایشان عبارتند از: ترجمه‏ى فلسفه (ویل دورانت، 1335)؛ ترجمه‏ى لذات فلسفه (ویل دورانت)؛ ترجمه‏ى تاریخ ساسانیان (نولد كه)؛ تألیف بزم آورد؛ تألیف آئینه جام؛ تحقیق و تصحیح كتاب الصیدنه فى الطب اثر ابوریحان بیرونى (این كتاب در سال 1371 به عنوان كتاب برگزیده‏ى سال انتخاب شد)؛ تألیف تاریخ بنیادى؛ آیینه جام (شرح مشكلات دیوان حافظ؛ این كتاب در سال 1369 عنوان كتاب برگزیده‏ى سال را از آن خود ساخت)؛ سیره‏ى رسول اكرم (ص)؛ تهذیب و تلخیص روضةالصفا. كتاب‏هایى كه استاد در حال نشر داشت، عبارت بودند از ترجمه‏ى دریاى جان اثر هلموت ریتر و ترجمه‏ى كتابى كه قرار بود به مناسبت كنگره‏ى جهانى بزرگداشت عطار نیشابورى منشتر شود. پیكر دكتر زریاب‏خویى در بهشت زهرا در قطعه‏ى 88 (ویژه‏ى هنرمندان و نویسندگان) به خاك سپرده شد.

عباس زریاب خویی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته